Mocowanie murłaty
Jedną z kluczowych części składowych więźby jest murłata ‒ pozioma belka, która stanowi łącznik między ścianami a dachem budynku. Jej zadaniem jest przenoszenie obciążeń z dachu na ściany nośne.
Już na etapie wznoszenia żelbetowego wieńca należy zatroszczyć się o stalowe, gwintowane kotwy. To właśnie na nie, osadzone w wieńcu, nakłada się murłatę i dociąga specjalnymi nakrętkami.
Ważne jest dokładne sprawdzenie, czy łączenie murłaty nie ma żadnych luzów, które zaburzałyby stabilność konstrukcji.
Połączenie murłaty na długości
Jeśli mamy do czynienia ze ścianami dłuższymi niż belki, musimy zadbać o prawidłowe połączenie murłaty na długości. Do wyboru mamy następujące metody:
- łączenie murłaty na zakład, czyli wówczas, gdy sąsiadujące ze sobą belki zachodzą na siebie pod kątem prostym, co pozwala na stabilne skręcenie ich śrubami;
- połączenie na tzw. zamek ciesielski ‒ zazębianie się belek, w których uprzednio wycina się specjalne zręby (zamki);
- montaż z wykorzystaniem płytek stalowych, które przykręca się do połączonych belek.
Mocowanie murłaty do wieńca
Połączenie murłaty z wieńcem jest niezwykle istotne, ponieważ gwarantuje stabilność i bezpieczeństwo konstrukcji.
Zespolenie murłaty i wieńca żelbetowego najczęściej odbywa się z wykorzystaniem tzw. kotew fajkowych (w kształcie litery L), mocowanych co ok. 1-1,5 m. Zdarza się, że murłata ‒ zamiast do wieńca ‒ przytwierdzona jest do ścian kolankowych, na przykład w domach jednorodzinnych z poddaszem użytkowym.
Zanim murłata zostanie przytwierdzona do wieńca, warto zatroszczyć się o warstwę izolacyjną, separującą żelbeton i drewno, najczęściej papę albo folię budowlaną.
Połączenie krokwi z murłatą
Zacios ‒ to słowo klucz i najlepsza odpowiedź na pytanie, jak łączyć krokwie z murłatą. Krokwie to belki, które przymocowane pod kątem do murłaty, tworzą konstrukcję dachu. W dolnej części takiej krokwi wycina się trójkątne wgłębienie, które “siada” na murłacie. Jest to zacios ‒ miejsce, gdzie następuje połączenie murłaty z krokwią.
Konieczne jest oczywiście wzmocnienie takiego połączenia krokwi z murłatą przy pomocy specjalnych gwoździ (tradycyjnie używa się gwoździ typu krokwiaki) lub wkrętów ciesielskich.
Jak mocować krokwie do murłaty? Inne metody
Jeśli chodzi o mocowanie krokwi do murłaty, oprócz tzw. zaciosów wykorzystuje się także:
- metalowe łączniki (np. kątowniki), które przykręca się po obu stronach krokwi, a następnie mocuje do murłaty – są one niezbędne przy dachach o dużym kącie nachylenia;
- zamek ciesielski, o którym była mowa powyżej ‒ w przypadku tej metody konieczne jest zastosowanie dodatkowych wzmocnień w postaci gwoździ albo śrub;
- taśmy stalowe ‒ dodatkowe mocowanie krokwi do murłaty, popularne szczególnie w rejonach narażonych na silne wiatry.
Połączenie krokwi z płatwią
W konstrukcji dachu możemy wyróżnić płatwie pośrednie (montowane na przykład w połowie długości krokwi) oraz płatew kalenicową, biegnącą wzdłuż szczytu dachu, na łączeniu dwóch połaci dachowych.
Jak wygląda połączenie krokwi z płatwią? Połączenie krokwi z płatwią jest podobne jak montaż krokwi do murłaty: najczęściej z wykorzystaniem omówionych wyżej zaciosów, ewentualnie przy pomocy metalowych łączników albo metody określanej jako zamek ciesielski.
Czy krokwie można łączyć?
Temat, który warto poruszyć przy omawianiu metod łączenia elementów więźby dachowej, to połączenie krokwi z krokwią. Czy krokwie można łączyć? Czy warto to robić?
Najlepiej, jeśli długość krokwi jest tak dopasowana do szkieletu, że belki są wystarczające jako element łączący murłatę i kalenicę. Jeśli jednak mamy do czynienia ze szczególnie dużymi rozpiętościami dachu i konieczne jest łączenie krokwi dachowych na długości, mamy do wyboru następujące metody:
- łączenie na zakład ‒ jedna krokiew zachodzi na drugą, a miejsce łączenia wzmacnia się gwoździami, śrubami albo płytami stalowymi; ważne jest, aby takie łączenie wypadało zawsze nad punktem podparcia (np. nad płatwią);
- na zamek ciesielski ‒ tradycyjny, wspominany już sposób, jak łączyć krokwie dachowe;
- płytki perforowane ‒ metoda stosowana przede wszystkim w przypadku prefabrykowanej więźby dachowej, gdzie maszyny wprasowują stalowe kolce w drewno, tworząc nierozerwalną spoinę.
A jak połączyć dwie krokwie z dwóch różnych połaci dachu, w celu wzmocnienia konstrukcji? Wykorzystuje się do tego jętki, czyli poziome belki drewniane, których zadaniem jest przejęcie na siebie sił rozporowych i usztywnienie rozstawu krokwi. Jętki mocuje się zazwyczaj “na jaskółczy ogon” lub przy pomocy śrub z nakrętkami i podkładkami. Zastosowanie jętek pozwala także na lepsze zagospodarowanie poddasza, bo dzięki nim nie trzeba stawiać dodatkowych słupów ani płatwi pośrednich.
Łączenie krokwi w szczycie
Jesteśmy już prawie u celu. Od wieńca, poprzez murłatę, krokwie i płatew dotarliśmy na szczyt dachu.
Jak połączyć krokwie w kalenicy? Najczęściej podobnie jak krokwie z murłatą, czyli wykorzystując jedną z popularnych metod ciesielskich ‒ zacios. Musimy jednak pamiętać, że sposób łączenia powinien być dopasowany do specyfiki dachu, np. nieco inne techniki sprawdzą się w przypadku dużych rozpiętości dachów.
Połączenie krokwi w kalenicy to ostatni element wznoszenia więźby dachowej, ale do końca budowy dachu jeszcze daleko. Przed nami mocowanie dodatkowych elementów, łat i kontrłat, deskowanie, aż wreszcie pokrycie dachu, montaż podbitki, orynnowanie…
Jeśli szukasz ekipy świadczącej usługi ciesielsko-dekarskiej, która kompleksowo zbuduje dach Twojego domu, zapraszamy do Drew Dachy. Oferujemy najwyższej jakości drewno konstrukcyjne oraz usługę wznoszenia dachu od więźby po pokrycie i wykończenie. Co ważne ‒ działamy na terenie całej Polski. Zapraszamy do kontaktu!
