Co to jest płatew dachowa?
Płatwie dachowe to proste belki na dachu, które pełnią bardzo ważne zadanie. Ich rolą jest przenoszenie wszelkich obciążeń z pokrycia dachu na układy poprzeczne. Płatwie umieszcza się równolegle do kalenicy w taki sposób, by podpierały krokwie.
Zastosowanie płatwi do równego rozprowadzania ciężaru, jaki spoczywa na dachu budynku, powoduje, że płatew powinna mieć dosyć spore wymiary. Z kolei z uwagi na spore obciążenie, z jakim płatwie dachowe muszą sobie radzić, powinny być one wykonane z trwałego materiału.
Rodzaje płatwi
Ze względu na materiał, z jakiego mogą być wykonane płatwie, można je podzielić na dwa rodzaje:
- płatew drewniana,
- płatew stalowa.
Płatwie drewniane to podstawa w przypadku domów jednorodzinnych i wszelkich innych budowli zwieńczonych płatwiowo-kleszczową konstrukcją dachu. Płatwie stalowe są natomiast wykorzystywane do budowy dużych obiektów halowych.
Z kolei ze względu na pełnioną funkcję wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje płatwi dachowej:
- płatew kalenicowa,
- płatew pośrednia,
- płatew stropowa.
Płatew kalenicowa
Płatew kalenicowa, jak sama nazwa wskazuje, znajduje się tuż przy kalenicy, czyli na szczycie dachu, gdzie krokwie mają swój punkt styczny. Jej zadaniem jest dociągnięcie belek i usztywnienie całej konstrukcji dachu
Czy płatew kalenicowa zawsze musi być w projekcie dachu? Nie. Płatwie kalenicowe stosuje się zwykle w konstrukcji dachów, które później mają być udekorowane różnymi figurkami, np. stylowym kogucikiem. Nie można go przymocować bezpośrednio do krokwi, gdyż byłoby to niebezpieczne przy silnych podmuchach wiatru.
Jeśli Twój projekt nie zakłada zastosowania płatwi kalenicowej, nie ma obaw – najwyraźniej według projektanta i jego pomiarów ten element nie był konieczny. Zdarza się też, że na budowie płatew kalenicowa jest dokładana i nie jest to błędem, nawet jeśli w projekcie jej nie ma.
O ile dodanie płatwi kalenicowej do projektu, który nie zakładał jej użycia, nie jest problematyczne, o tyle rezygnacja z niej w momencie uwzględnienia jej w planie konstrukcji dachowej może być niebezpieczna. Warto pamiętać, że każda taka zmiana podczas budowy powinna być akceptowana przez specjalistę.
Płatew pośrednia
Płatew pośrednia jest ulokowana na krawędzi dachu i tam wspiera krokwie. Podobnie jak płatwie kalenicowe płatwie pośrednie mają prostokątny przekrój i są podpierane przez słupy oraz miecze (skośne elementy zmniejszające rozpiętość od słupa i usztywniające konstrukcję płatwi).
Połączenie ciesielskie na linii słup‒płatew można wykonać zarówno przy wykorzystaniu tradycyjnych złączeń, jak i z użyciem części metalowych, a nawet można połączyć obie techniki.
Jednym z możliwych do zastosowania połączeń jest technika “na zwidłowanie”. Polega ona na bezpośrednim ułożeniu belki na słupku przy pomocy przygotowanych nacięć. Innym sposobem jest użycie dodatkowych belek umieszczonych pod skosem, tzw. mieczy. Wówczas połączenie płatwi z słupkiem jest pośrednie. Obciążenie najpierw przechodzi z płatwi na miecz, a dopiero w dalszej kolejności z miecza na słup. W przypadku takiej konstrukcji można zastosować łączenie belek na wrąb lub wrąb z czopem.
Płatew stropowa
Płatew stropowa to płatew najniżej położona – ma ona swoje miejsce pod pionowymi elementami nośnymi dachu. Płatew stropowa może być położona na płycie stropu, ale może też leżeć równolegle na murze. W tej drugiej sytuacji mamy do czynienia z tzw. murłatą.
Zadaniem płatwi stropowej jest przenoszenie wszelkich obciążeń więźby na ściany budynku. Do wykonania tego rodzaju płatwi używa się belek o kwadratowym przekroju.
Wymiary płatwi
Ponieważ zadaniem płatwi dachowej jest równomierne rozprowadzanie ciężaru, jaki spoczywa na dachu budynku, musi mieć ona dosyć spore wymiary.
Zazwyczaj przekrój płatwi mieści się w przedziale:
- od 12 cm do 16 cm – dla szerokości,
- od 16 cm do 22 cm – dla wysokości.
Czy można łączyć krótsze płatwie?
Wiele osób zastanawia się, czy skoro głównym zadaniem płatwi jest rozkładanie ciężaru na dachu, można pokusić się o połączenie płatwi, kiedy nie mają one wystarczającej długości. Taki problem pojawia się zwykle w przypadku budowy długich obiektów, gdzie rzeczywiście drewno otrzymane z tartaku jest za krótkie na wypełnienie całego przewidzianego metrażu.
Oczywiście można sobie w takiej sytuacji poradzić poprzez połączenie kilku płatwi dachowych. Takie łączenie warto jednak wykonać w sposób jak najbardziej trwały. Wśród najpopularniejszych metod łączenia płatwi na długość znajdują się techniki “na zakładkę” (prosto albo ukośnie) lub “na zamek”. Oprócz wyboru jednego z takich sposobów trwalszego połączenia, warto wykorzystać dodatkowe wzmocnienie w postaci śrub o wytrzymałych gwintach.
Płatew dachowa z tartaku Drew Dachy
Solidne wykonanie konstrukcji dachowej to połowa sukcesu. Druga połowa to znalezienie właściwych, wytrzymałych materiałów, które będą odpowiednie do budowy dachu. W naszym tartaku Drew Dachy produkujemy drewno konstrukcyjne, które sprawdza się przy realizacji całej więźby dachowej i nie tylko. Oferujemy też usługi ciesielsko-dekarskie.
Zajrzyj do naszej oferty i sprawdź, co możemy dla Ciebie przygotować!
